Ethereum değer saklama aracına dönüşebilir mi? Bir kripto uzmanına göre bu sorunun cevabı evet. Hatta daha da ileri giderek, ETH’nin üç farklı varlık türünün de özelliklerine sahip olduğunu savunuyor.
Ethereum değer saklama aracına dönüşebilir mi?
2022 yılının ilk yarısında Bitcoin ile birlikte güçlü bir düşüş yaşayan Ethereum bu ayı piyasasında zorlu bir yolculuk yapıyor. İkinci en büyük kripto para son zamanlarda büyük kayıplar kaydetti. Bu arada ETH’nin geleneksel varlık sınıfı ile olan korelasyonu yükseldi.
Bu arada hisse senedi piyasası ayıların büyük baskısı altında. Hisse senetleri piyasası hala can çekişirken, kripto paralar kısa süre önce bir miktar toparlanma kaydetti. Böyle bir ortamda RealT Platform kurucusu ve CEO’su David Hoffman, Ethereum’u “üç özelliği olan varlık” (triple-point asset) olarak nitelendirdi. Yani diğer varlık sınıflarının özelliklerini da gösteren tek varlık.
Hoffman ve Ryan Sean Adams, Podcast Bankless’in sunucuları ve üç özellik taşıyan varlıkları değerlendirdiler. Bu varlıkları diğer varlık türleri ile kıyasladılar. Kripto dışındaki üç varlık sınıfı şöyle: Emtia (Commodity) varlıklar, Değer saklama aracı varlıklar ve Sermaye varlıklar. Sermaye varlıkları, hissedarlar için herhangi bir getiri oluşturan varlıklara deniliyor. Emtia varlıkları ise genellikle “tek kullanımlık” varlıklar olarak adlandırılır ve petrol gibi daha değerli varlık türü. Değer saklama aracı olarak görülen varlıkları özelliği ise daha az bulunması. Bu varlıklar emlak gibi diğer şeyler ile değiştirilebilir.
Ethereum değer saklama aracına dönüşebilir mi? Hoffman, nasıl kullanıldığına bağlı olarak, Ethereum’un bu üç varlık türü gibi davranabildiğini savunuyor. Ona göre eğer ETH stake yapılırsa Sermaye varlığı olur. Tüketildiğinde, tükenebilen emtia varlık sınıfına dönüşür. Ayrınca Ethereum DeFi’de kilitlendiğinde de değer saklama aracı olarak iş görür.
Hoffman daha önce de şunları kaydetmişti: “Ethereum, bu üç varlık sınıfının da ötesine geçen ilk varlık. Bu ETH için çok iyi. Para, tanımı gereği esnek olması gereken bir şey. Para, bizim olmasını istediğimiz şey olabilmeli. Ethereum, değerli bir varlığın olması gerektiği gibi bu üç çerçeveye de sığabiliyor.”
Ethereum değer saklama aracına dönüşebilir mi? Kaynak: The Defiant
BTC ağında işlemlerin onaylanarak bloklara eklenmesine Bitcoin madenciliği (mining; bu işlemleri yapanlara da Bitcoin madencileri (miner) denir. BTC madencileri bu çalışmalarının sonucunda, ödül olarak yeni BTC alırlar. Aslında Bitcoin madenciliğinin önemli bir diğer işlevi de yeni BTC çıkarmak.
Bitcoin madenciliği nasıl yapılır?
Bitcoin madenciliği özel donanımlarla yapılır. Madenciler bu donanımları kullanarak, Bitcoin ağında zor matematiksel denklemleri çözmeye çalışırlar. Bunu başarabilen madenci, ilgili bloğu Bitcoin’in ünlü blockchain ağına ekleme hakkını kazanır. Sonuçta da söz konusu bloğun ödülü olan BTC’leri alır.
Bitcoin madenciliği nedir?
Bitcoin çok büyük elektrik kaynağı ve güçlü bilgisayarlarla elde edilen bir kripto para. Peki, bu iş nasıl yapılıyor? Adına madencilik denilen kripto para üretim işi, yani Bitcoin madenciliği nasıl gerçekleşiyor? Bu yazımızda bu sorulara cevap vermeye çalıştık.
Kripto paralar son yılların en çok merak edilen varlık türlerinin başında geliyor. Özellikle de Bitcoin (BTC). Bitcoin, blockchain teknolojisinin ortaya çıkardığı bir varlık türü. Aynı zamanda sanal para ya da dijital para da diyebiliriz. Ancak kriptografik bir özelliğe sahip olduğu için yaygın olarak bu tür paralara kripto paralar deniliyor.
Bitcoin madenciliği (Bitcoin mining) nedir sorusuna geçmeden önce hepimizin bildiği bir soruyu sorarak devam edelim. Günümüzde kullanılan kağıt ve madeni paralar nasıl üretiliyor? Cevap basit, hükümetler ihtiyaç duydukça bunların basımını yapıyor ve piyasaya sürüyor. O zaman Bitcoin ve kripto paralar nasıl “basılıyor” ya da üretiliyor? İşte bu sorunun cevabı: Bitcoin üretme işine “Bitcoin madenciliği” deniliyor.
Kripto paraların elde edilmesine madencilik deniliyor, çünkü madencilik ile çıkarılan kripto varlıklar altın gibi değerli metallerin çıkarılmasına benzer bir süreçten geçirilerek elde ediliyor.
Bitcoin nasıl üretilir?
Bitcoin’in üretilmesi sürecinde bildiğimiz anlamda fiziksel bir madencilik yoktur tabii ki. Bitcoin de fiziksel bir şey değil. O zaman neden madencilik diyoruz? Protokolün tasarımında Bitcoin üretilmesi altın madenciliğine benziyor (tıpkı yer altında var olan altın gibi). Çünkü bu sanal madencilik işlemi ile henüz ortaya çıkmamış blokların ortaya çıkarılması işlemi yapılmakta (tıpkı henüz kazılmamış altın gibi).
İkincisi tıpkı altının çıkarılmasında olduğu gibi, Bitcoin elde etmek ve çıkarabilmek için hem çok çalışmak (buna aynı zamanda “proof of work” deniliyor, yani yaptığın işi ispat etme), hem de şanslı olmak gerekiyor.
Bitcoin protokolü, bir noktada 21 milyon Bitcoin’in var olacağını taahhüt ediyor. Bitcoin madencilerinin yaptığı şey ise donanım kullanarak ve sıkı çalışarak belirli aralıklarla BTC ortaya çıkarmak ya da üretmek.
Bitcoin blockchain ağında madencilik, diğer adıyla yeni blokların üretilmesi işi İş İspatı (Proof of Work) mekanizması üzerinden ilerler.
İş ispatı algoritması (PoW – Proof of Work) yeni blokların blok zincirde nasıl oluşturulduğu veya çıkarıldığıyla (madencilik) ilgilidir. Blockchain oluşturma sürecinin önemli adımlarından biridir.
Bitcoin blockchain ve Düğümler (Node)
Bitcoin madenciliği (Bitcoin mining) nasıl yapılır, sorusuna bir de “düğümler” (node) nedir diye bakarak devam edelim. Bir node (düğüm), Bitcoin yazılımını çalıştıran ve bilgi aktarımına katılarak, Bitcoin çalışmasına yardımcı olan güçlü bir bilgisayar.
Herkes bir node çalıştırabilir ve Bitcoin yazılımını ücretsiz indirebilir. Zaten Bitcoin ve blockchainin ortaya çıkma amacı, halka açık bir ödeme sistemi sağlamak şeklindeydi.
Düğümler ağdaki Bitcoin işlemlerinden sorumlu birimler. Bir düğüm, bildiği birkaç düğüme bilgiyi gönderiyor ve bunlar da söz konusu bilgiyi kendi bildiği düğümlere iletiyor. Bu şekilde BTC işlemleri ile ilgili veriler ve bilgiler, tüm düğümlere yayılıyor.
Tam da bu noktada merkezi bir sistemden farklı olan bir yapı var. Merkezi sistemde veriler tek bir elden tüm ağa dağıtılıyor. Burada ise veriler düğümler üzerinden tüm ağa yayılıyor. Aşağıdaki grafik bunun görselleştirilmiş hali.
Bazı düğümler, madencilik “node”larıdır (genellikle “madenciler” olarak da anılır). Bu grup, olağanüstü işlemleri bloklara ekler ve bunları blockchain zincirine ilave eder. Bunu nasıl yapıyorlar? Bitcoin programının bir parçası olan ve bloktaki cevabı içeren karmaşık bir matematiksel bulmacayı çözerek yapıyorlar.
Bitcoin (BTC) mining için ne gerekli?
Yazının başında, Bitcoin madenciliği (Bitcoin mining) için iki şeyin gerekli olduğunu söylemiştik. Birincisi çok çalışmak, ikincisi ise şans. İşte, bloklardaki karmaşık matematiksel problemler, denklemleri çözmek için sadece çok çalışmak yetmiyor. Bunun için bir de şans gerekiyor. Çünkü bu denklemi çözmek için süre de kısıtlı. Ayrıca bu denklemler elle çözülemeyecek kadar da karmaşık. Bunun için Bitcoin madencileri hızlı ve pahalı Bitcoin madenciliği donanımları kullanıyorlar.
Sonuçta da çözülmesi gereken bulmaca, bloktaki verilerle birleştirildiğinde ve bir karma işlevden geçirildiğinde, belirli bir aralıkta bir sonuç üreten bir sayı bulunuyor. Bu, göründüğünden çok daha zordur aslında.
(Trivia sevenler için, bu sayı “nonce” olarak adlandırılır, “bir kez kullanılan sayı”nın bir birleşimidir. Bitcoin durumunda, nonce 0 ile 4,294,967,296 arasında bir tamsayı.)
BTC madenciliği (Bitcoin mining) ve bulmacayı çözmek
Bu numarayı nasıl buluyorlar? Rastgele tahmin ederek. Karma (hash) işlevi, çıktının ne olacağını tahmin etmeyi imkansız kılıyor. Bu nedenle, madenciler gizemli sayıyı tahmin ediyor ve karma işlevini bu tahmin edilen sayı ve bloktaki verilerle birleştiriyor. Elde edilen karma önceden belirlenmiş sayıda sıfır ile başlamalı.
Hangi sayının işe yaradığını bilmenin bir yolu yok, çünkü iki ardışık tam sayı, korkunç şekilde değişen sonuçlar verecektir. Dahası, istenen sonucu veren birkaç tane “nonce” olabilir ya da hiç olmayabilir (farklı blok konfigürasyonuyla madencilerin devam ettiği durumlarda).
İstenilen aralık içinde sonuç veren bir karma işlemi elde eden ilk madenci, ağın geri kalanına zaferini duyurur. Diğer tüm madenciler hemen o blokta çalışmayı durdururlar ve bir sonraki gizemli sayıyı anlamaya çalışırlar. Çalışmasının kazancı olarak, kazanan madenci bir miktar yeni Bitcoin alıyor.
Madencilik (Bitcoin mining) ne kadar kârlı?
Güncel verilere göre 31 Mart 2022 tarihi itibari ile, Bitcoin madencilik kârlılığını aşağıdaki ekran görüntüsünden görebiliyoruz.
Bitcoin ağının zorluk derecesi
Hesaplamanın zorluğu (karma / hash) sık sık ayarlanır. Böylece bir bloğun işlenmesi yaklaşık 10 dakika sürer. Neden 10 dakika? Bu, Bitcoin geliştiricilerinin, varlığın maksimum miktar olan 21 milyon BTC’ye 2040 yılında ulaşmasını istiyorlar. Bu yüzden yazdıkları algoritma sayesinde yeni bir blok oluşturulması için ortalama 10 dakika olacak şekilde süre küçük miktarlarda artıp azalabiliyor. Yine, belirli aralıklarla madencilere verilen ödül miktarı azaltılacak ve piyasaya yeni sürülen bitcoin miktarı düşecek bu sayede 2040 yılında hedeflenen sayıya ulaşılmış olacak.
Eğer bu kadar ileri gittiyseniz, tebrikler! Sistemi açıklamak için hala çok daha fazla bilinmesi gerekenler var, ama en azından şimdi, programlamanın ve kavramın dehasının geniş perspektifi hakkında bir fikriniz var.
İlk defa, merkezi olmayan, güvenilmez ve kurcalamaya karşı korumalı bir şekilde uygun dijital aktarımlara izin veren bir sistemimiz var. Bunun yankıları çok büyük olabilir.
Bu yazımızda şimdiye kadar Bitcoin madenciliği nedir ve Bitcoin nasıl üretilir sorularına cevap vermeye çalıştık.
Bitcoin mining için madencilere neden ihtiyaç duyuluyor?
Satoshi Nakamoto, 21 milyon adet Bitcoin üretilecek şekilde Bitcoin’in algoritmasını yaklaşık 10 yıl önce geliştirdi. Nakamoto, Bitcoin’i geliştirirken 21 milyon adet Bitcoin’i 10 yıl öncesinde üretemez miydi?
Başka bir kripto para olan Ripple (XRP) 2013 yılında geliştirilirken 100 milyar adet XRP’yi hemen üretmişti. Bitcoin de aynı şeyi yapamaz mıydı? O zaman bu kadar elektrik tüketimine gerek kalmazdı. Bitcoin madencilerinin yıllık tükettiği enerji miktarı ülkelerin elektrik tüketimi ile yarışıyor.
Bitcoin madencileri blok kazarken aslında sıfırdan yeni Bitcoin üretmiyor. Yaptıkları işlem karşısında Bitcoin ödülü kazanıyorlar. Bitcoin üzerinden yapılan işlemlerin kaydedilmesi ve doğrulanması gerekiyor ve madenciler de tam da bunu yapıyor.
Bir bankaya gittiğinizde gişe memuru size yapılan işlem karşılığında dekont verirken hem yapılan işlem doğrulanıyor hem de bu işlem bankanın serverlarına kaydediliyor.
Bitcoin blockchain ağında yapılan işlemler ise madenciler tarafından doğrulanıyor ve bloklara kaydediliyor. Bu işlem yapılırken katlanılan zahmet karşısında madenciler, Bitcoin ödülü alıyor.
Bitcoin’in ardındaki felsefe ise merkeziyetsiz olmak. Yani merkezi bir otorite tarafından manipülasyona maruz kalmamak. Bu nedenle Bitcoin merkezi bir server ve merkezi bir onay mekanizması yerine, dünyanın dört bir yanına dağılmış madenciler üzerinden bir sistem oluşturuyor. Bu dağıtılmış sistemin ise tekel oluşturarak Bitcoin fiyatlarını manipüle etmesi neredeyse imkansız.
Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?
Evden Bitcoin mining nasıl yapılır ile devam edelim. Evde Bitcoin madenciliği artık çok zor bir iştir. Özellikle klasik ekipmanlar kullanıyorsanız. Ancak Antminer S17 gibi spesifik Asic cihazlarına sahipseniz şansınız arttırabilir.
Şansınızı diyorum çünkü Bitcoin üretmek ya da çıkarmak, matematiksel işlemin yanı sıra aynı zamanda şans işidir. Bu yüzden madenciler Asic cihaz gibi spesifik ekipmanları satın almanın yanında, bir de diğer madencilerle ortaklaşa çalışabilecekleri madencilik havuzlarında işlem yaparlar.
Bitcoin madenciliği havuzlarının artıları ve eksileri
Bir madenci havuzuna üye olmanız, kripto para madenciliğine başlamanın en kolay yoludur.
Havuz madenciliği yaptığınızda kazı yapacağınız blok zincirlerini bilgisayarınızda depolamanız gerekmez. Bu sayede depolama alanından tasarruf edersiniz. (Solo yani tekli BTC mining işlemlerinde blok zincirlerini sürekli olarak indirmeniz gerekir ki bu da 20 GB gibi bir boyutu aşabilir.)
Madenci havuzları, madencilerden yüzde 1-2 oranında komisyon alırlar.
Madenci havuzlarında işlediğiniz maden miktarı belli bir seviyeye ulaşmadan kripto para cüzdanınıza blok ödülleri yatmaz. Tek başınıza Bitcoin mining yaptığınızda ise kazandığınız tutar direkt cüzdanınıza geçer.
Günümüzde Solo BTC Mining ile ayda 500,000 dolarlık kripto para kazabilme gücündeki işletmeler bile, solo mining yerine madencilik havuzlarını tercih edebiliyor.
Bitcoin halving Bitcoin madenciliğini nasıl etkileyecek?
Halving ile madencilere dağıtılan Bitcoin ödülleri yarı yarıya azalıyor. Ancak yarılama sayesinde Bitcoin’de arz kısıdı oluşarak Bitcoin fiyatları artıyor. Bu nedenle yarılamanın madenciler üzerindeki net etkisinin uzun vadede pozitif olduğunu söyleyebiliriz.
En gözde POS tokenlerinden biri olan Tezos coin (XTZ), geliştiricilerin sansürlenemeyen ve üçüncü kişiler tarafından kontrol edilemeyen merkezsiz uygulamalar ve akıllı sözleşmeler oluşturmalarına izin veren, açık kaynaklı bir blockchain platformudur.
Ünlü bir kripto para araştırma şirketi, mayıs ayından bu yana Bitcoin fiyatında yaşanan büyük çöküşün arkasındaki itici gücün kurumlardan gelen büyük satışlar olduğunu söylerek, çarpıcı veriler ortaya koydu.
Kripto para piyasası Elon Musk’ın Tesla’sının Bitcoin satışı ile çalkalanırken büyük bir Bitcoin balinasının hesabında sıra dışı bir hareketlilik oldu. Detaylar haberimizde.
Büyük Bitcoin balinasında sıra dışı hareketlilik!
Kripto para piyasasıdan yukarı doğru hareket kaldığı yerden devam ediyor. https://thedentallounge.com/ Elon Muks’ın Tesla’sının 1 milyar dolar değerinde Bitcoin’i sattığını açıklaması piyasanın yükselişine kısa bir süre ara vermesine neden olmuştu.
Ancak bu karar şunu da gösterdi ki hacim ne kadar büyük olursa olsun kripto piyasası Elon Musk’ı artık ciddiye almıyor. Küçük bir dalgalanma sonrası Bitcoin yeniden 23,000 doların üzerine sıçradı. Ethereum’da rallisine kaldığı yerden devam ediyor ve 1,600 doların üzerinde fiyatlanıyor.
Ancak yükseliş bazı Bitcoin balinalarını da harekete geçirdi. Dünyanın en büyük Bitcoin balinalarından biri, kripto pazarındaki yükselişin ortasında BTC’yi hızla satıyor.
BitInfoCharts’a göre, bu haftanın başlarına kadar dünyanın en zengin borsa dışı adresi olan balina, Pazartesi gününden bu yana 78.484 BTC sattı.
Satış sonrası bu büyük balinanın cüzdanında 54,398 Bitcoin kaldı. Bu haliyle bile dünyanın en zengin 13’üncü Bitcoin balinası olma özelliğini koruyor.
Bitcoin balinasının sattığı Bitcoin’in toplam değeri 1,8 milyar dolar değerinde. Ayrıca Kripto analitik firması Santiment , BTC balina aktivitesinin Pazartesi günü arttığını belirtiyor.
“1 milyon doların üzerinde değere sahip Bitcoin işlemlerinin miktarı, bir aydan fazla bir sürede en yüksek değerine ulaştı. Balina hareketleri bugün yoğun ve bunun gibi ani artışlar genellikle fiyat yönü değişimlerinin habercisi olabilir.”
Bitcoin, yazının kaleme alındığı anlrda Coinmarketcap verilerine göre 23,258 dolardan işlem görüyor. BTC, son 24 saat içerisinde %1,6 değer kazandı. Lider kripto para biriminin piyasa değeri 443 milyar dolarda.
ABD’nin ilk ‘içten bilgiyle işlem’ davası artık mahkemeye intikal etti. İçeriden sızan bilgiyle işlem yapma iddialarının olduğu davada Coinbase’in de adı geçiyor ki borsanın başı ağrıyabilir.
ABD’nin ilk içten işlem bilgisi sızdırma davası Coinbase’in başını ağrıtabilir
ABD hükümeti, ilk defa kripto paralarla ilgili “insider trading” adlandırılan içten bilgi alarak ticaret yapılması ile ilgili davaya bakıyor. Söz konusu dava, kripto para borsası Coinbase’in eski bir çalışanı ve onun bilgi sızdırdığı iddia edilen iki kişi aleyhinde açıldı.
Bahsedilen ‘içten işlem bilgisi sızdırma’ şeması tek bir vaka. Ancak bunun etkileri çok daha büyük ölçekli olabilir.
ABD Adalet Bakanlığı’nın (DOJ) Manhattan’daki federal mahkemede sunduğu cezai suçlamalara ek olarak, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) da, Seattle’daki federal mahkemede menkul kıymetler dolandırıcılığı için hukuk davası açtı.
Bu dava ile SEC görünüşte dolandırıcı bir Coinbase çalışanının peşine düşmüş görünüyor. Ancak aynı zamanda davaya federal yargıçtan iddianamede adı geçen dokuz kripto para biriminin aslında kayıt dışı menkul kıymetler olup olmadığı konusuna da bakmasını istiyor. Eğer yargıç SEC’in bu isteğini kabul ederse, hem söz konusu kripto para birimleri hem de bunların alım satımlarını gerçekleştiren platformlar için ek yükümlülükler gelecek.
Coinbase ‘insider trading’ şeması
SEC, eski Coinbase yöneticisi Ishan Wahi, kardeşi Nikhil Wahi ve arkadaşı Sameer Ramani’yi federal menkul kıymetler yasalarının dolandırıcılık karşıtı hükümlerini ihlal etmekle suçluyor. ABD Adalet Bakanlığı ise üçlü hakkında dolandırıcılık cezası istiyor
ABD hükümeti söz konusu davada, Wahi’nin hangi kripto paraların Coinbase platformunda listeleneceği ile ilgili ileri düzey bilgilere sahip olduğuna dikkat çekiliyor. Bu bilgileri ise kardeşi ve arkadaşına iletti. Onlar da bu bilgiler üzerinde listelenecek coinleri önceden aldılar. Nikhil Wahi ve Ramani’nin bu bilgilerle yaptıkları işlemler sonucu 1.1 milyon dolar kazandığı iddia ediliyor.
Ethereum değer saklama aracına dönüşebilir mi? Kaynak: The Defiant
