1. Anasayfa
  2. Kripto Para RehberiBitcoin Rehberi
  3. Bitcoin madenciliği rehberi: Bitcoin nasıl üretilir? Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?

Bitcoin madenciliği rehberi: Bitcoin nasıl üretilir? Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?

Bitcoin madenciliği rehberi: Bitcoin nasıl üretilir? Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?
0

Bitcoin madenciliği rehberi: Bitcoin nasıl üretilir? Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?  Bu sorulara cevap arıyorsanız, aşağıdaki yazıda bilmeniz gereken her şeyi bir araya getirdik.


Bitcoin madenciliği nedir?

Bitcoin çok büyük elektrik kaynağı ve güçlü bilgisayarlarla elde edilen bir kripto para. Peki, bu iş nasıl yapılıyor? Adına madencilik denilen kripto para üretim işi, yani Bitcoin madenciliği nasıl gerçekleşiyor? Bu yazımızda bu sorulara cevap vermeye çalıştık.

Kripto paralar son yılların en çok merak edilen varlık türlerinin başında geliyor. Özellikle de Bitcoin (BTC). Bitcoin, blockchain teknolojisinin ortaya çıkardığı bir varlık türü. Aynı zamanda sanal para ya da dijital para da diyebiliriz. Ancak kriptografik bir özelliğe sahip olduğu için yaygın olarak bu tür paralara kripto paralar deniliyor.

Bitcoin madenciliği (Bitcoin mining) nedir sorusuna geçmeden önce hepimizin bildiği bir soruyu sorarak devam edelim. Günümüzde kullanılan kağıt ve madeni paralar nasıl üretiliyor? Cevap basit, hükümetler ihtiyaç duydukça bunların basımını yapıyor ve piyasaya sürüyor. O zaman Bitcoin ve kripto paralar nasıl “basılıyor” ya da üretiliyor? İşte bu Bitcoin üretme işine “Bitcoin madenciliği” deniliyor.

koinmedya_brave

Kripto paraların elde edilmesine madencilik deniliyor, çünkü altın gibi madencilik ile çıkarılan değerli metallerin çıkarılmasına benzer bir süreçten geçiliyor ve elde ediliyor.

İlgili – 2020 itibariyle en karlı kripto madenciliği hangi coinde?

Bitcoin’in kısa tarihi ve BTC fiyatının serüveni

Bitcoin madenciliği ve Bitcoin’in nasıl üretildiği konularına geçmeden önce Bitcoin’in kısa tarihi ve BTC fiyatının serüvenine göz atalım. BTC’nin kısa sürede özellikle değer olarak nereden nereye geldiği Bitcoin madenciliği hakkında önemli ipuçları içeriyor.

Bitcoin tarihinin önemli olaylarını da kronolojik olarak sıralayalım:

  • 18 Ağustos 2008 – Bitcoin.org alan adı bilinmeyen bir kişi tarafından tescil ettirildi.
  • 31 Ekim 2008 – Bitcoin whitepaper, bir kriptografi e-posta listesinde yayımlandı.
  • 3 Ocak 2009 – Genesis Blok Satoshi Nakamoto tarafından yayımlandı.
  • 12 Ocak 2009 – Nakamoto ve Hal Finney arasında ilk BTC işlemi.
  • 5 Ekim 2009 – İlk BTC/USD paritesi fiyatı, 1 dolar = 2,300 BTC.
  • 9 Şubat 2011 – BTC/USD paritesi 1 BTC = 1 dolar oldu.
  • 28 Kasım 2012 – İlk Bitcoin halving gerçekleşti.
  • 9 Nisan 2013 – BTC ilk defa 200 doların üzerinde.
  • 9 Temmuz 2016 – İkinci Bitcoin halving gerçekleşti.
  • 2 Ocak 2017 – Bitcoin 1,000 doları geçti.

Bundan sonra BTC’nin 20,000 dolar ile tüm zamanların en yüksek değerine giden yolculuğu başlıyor. Bu kronolojik sıralamın ayrıntıları aşağıdaki bağlantıda yer alan yazımızda.

İlgili – Bitcoin Rehberi: Bitcoin Nedir? Bedava Bitcoin nasıl kazanılır?

Bitcoin nasıl üretilir?

Bitcoin’in üretilmesi sürecinde bildiğimiz anlamda fiziksel bir madencilik yoktur tabii ki. Bitcoin de fiziksel bir şey değil. O zaman neden madencilik diyoruz? Çünkü protokolün tasarımında Bitcoin üretilmesi altın madenciliğine benziyor (tıpkı yer altında var olan altın gibi), ama henüz ortaya çıkmamış (tıpkı henüz kazılmamış altın gibi). İkincisi tıpkı altının çıkarılmasında olduğu Bitcoin elde etmek ve çıkarabilmek için hem çok çalışmak (buna aynı zamanda “proof of work” deniliyor, yani yaptığın işi ispat etme), hem de şanslı olmak gerekiyor.

Bitcoin protokolü, bir noktada 21 milyon Bitcoin’in var olacağını taahhüt ediyor. Bitcoin madencilerinin yaptığı şey ise donanım kullanarak ve sıkı çalışarak belirli aralıklarla BTC ortaya çıkarmak ya da üretmek. Ortalama her 10 dakikada, bir blok Bitcoin ağına ekleniyor. Her bir blok için madenciler yaptıkları sıkı çalışma sonucu 12.5 BTC ödül alıyorlar.

Bu ödül miktarı 2012 yılına kadar blok başına 50 BTC şeklindeydi. 2012’deki ilk halving ile 25 BTC’ye ve 2016’daki ikinci halving ile 12.5 BTC’ye düştü. Mayıs 2020’de gerçekleşecek üçüncü Bitcoin blok ödülü yarılaması sonrası ise Bitcoin madencileri ağa ekledikleri her blok karşılığında 6.25 BTC alabilecek.

İş İspatını (Proof of Work) anlamak

Bitcoin blockchain ağında madencilik, diğer adıyla yeni blokların üretilmesi işi İş İspatı (Proof of Work) mekanizması üzerinden ilerler.

İş ispatı algoritması (PoW – Proof of Work) yeni blokların blok zincirde nasıl oluşturulduğu veya çıkarıldığıyla (madencilik) ilgilidir. Blockchain oluşturma sürecinin önemli adımlarından biridir.

PoW’un amacı, matematiksel bir problemi çözen bir numarayı bulmak. Numaranın bulunması zor olmalı (buna Bitcoin zorluğu deniliyor ve zamanla kendisini ayarlıyor), ancak hesaplama açısından -ağdaki herkes tarafından- doğrulanması kolay olmalıdır. İş ispatının arkasında yatan temel fikir budur.

Bitcoin blockchain ve Düğümler (Node)

Bitcoin madenciliği  (Bitcoin mining) nasıl yapılır sorusuna bir de “düğümler” (node) nedir diye bakarak devam edelim. Bir node (düğüm), Bitcoin yazılımını çalıştıran ve bilgi aktarımına katılarak Bitcoin çalışmasına yardımcı olan güçlü bir bilgisayar. Herkes bir node çalıştırabilir ve Bitcoin yazılımını ücretsiz indirebilir. Zaten Bitcoin ve blockchainin ortaya çıkma amacı, halka açık bir ödeme sistemi sağlamak şeklindeydi.

Düğümler ağdaki Bitcoin işlemlerinden sorumlu birimler. Bir düğüm, bildiği birkaç düğüme bilgiyi gönderiyor ve bunlar da söz konusu bilgiyi kendi bildiği düğümlere iletiyor. Bu şekilde BTC işlemleri ile ilgili veriler ve bilgiler, tüm düğümlere yayılıyor. Tam da merkezi bir sistemden farklı olan bir yapı var. Merkezi sistemde veriler tek bir elden tüm ağa dağıtılıyor. Burada ise veriler düğümler üzerinden tüm ağa yayılıyor. Aşağıdaki grafik bunun görselleştirilmiş hali.

Bitcoin madenciliği rehberi: Bitcoin nasıl üretilir? Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?

Bazı düğümler, madencilik “node”larıdır (genellikle “madenciler” olarak da anılır). Bu grup, olağanüstü işlemleri bloklara ekler ve bunları blockchain zincirine ilave eder. Bunu nasıl yapıyorlar? Bitcoin programının bir parçası olan ve bloktaki cevabı içeren karmaşık bir matematiksel bulmacayı çözerek yapıyorlar.

Bitcoin (BTC) Mining

Yazının başında, Bitcoin madenciliği (Bitcoin mining) için iki şeyin gerekli olduğunu söylemiştik. Birincisi çok çalışmak, ikincisi ise şans. İşte, bloklardaki karmaşık matematiksel problemler, denklemleri çözmek için sadece çok çalışmak yetmiyor. Bunun için bir de şans gerekiyor. Çünkü bu denklemi çözmek için süre de kısıtlı. Ayrıca bu denklemler elle çözülemeyecek kadar da karmaşık. Bunun için Bitcoin madencileri hızlı ve pahalı Bitcoin madenciliği donanımları kullanıyorlar.

Sonuçta da çözülmesi gereken bulmaca, bloktaki verilerle birleştirildiğinde ve bir karma işlevden geçirildiğinde, belirli bir aralıkta bir sonuç üreten bir sayı bulunuyor. Bu, göründüğünden çok daha zordur aslında.

(Trivia sevenler için, bu sayı “nonce” olarak adlandırılır, “bir kez kullanılan sayı”nın bir birleşimidir. Bitcoin durumunda, nonce 0 ile 4,294,967,296 arasında bir tamsayı.)

BTC madenciliği (Bitcoin mining) ve bulmacayı çözmek

Bu numarayı nasıl buluyorlar? Rastgele tahmin ederek. Karma (hash) işlevi, çıktının ne olacağını tahmin etmeyi imkansız kılıyor. Bu nedenle, madenciler gizemli sayıyı tahmin ediyor ve karma işlevini bu tahmin edilen sayı ve bloktaki verilerle birleştiriyor. Elde edilen karma önceden belirlenmiş sayıda sıfır ile başlamalı.

İlgili: Bitcoin ilk kez saniyede 100 exahash üzerine çıktı

Hangi sayının işe yaradığını bilmenin bir yolu yok, çünkü iki ardışık tam sayı, korkunç şekilde değişen sonuçlar verecektir. Dahası, istenen sonucu veren birkaç tane “nonce” olabilir ya da hiç olmayabilir (farklı blok konfigürasyonuyla madencilerin devam ettiği durumlarda).

İstenilen aralık içinde sonuç veren bir karma işlemi elde eden ilk madenci, ağın geri kalanına zaferini duyurur. Diğer tüm madenciler hemen o blokta çalışmayı durdururlar ve bir sonraki gizemli sayıyı anlamaya çalışırlar. Çalışmasının kazancı olarak, kazanan madenci bir miktar yeni Bitcoin alıyor.

Madencilik (Bitcoin mining) ne kadar kârlı?

Şu an Bitcoin madencileri blok başına 12.5 Bitcoin ödül alıyorlar. Mayıs 2020’den sonra ise bu miktar yüzde 50 azalacak. Sonuçta şöyle bir soru sorulabilir: Bitcoin madenciliği (Bitcoin mining) karlı mı? Ya da ne kadar kârlı? Bu iki sorunun cevabı öyle göründüğü gibi kolay bir iş değil. Söz konusu BTC ödül için rekabet eden birçok madencilik ağı var ve bir yandan şans bir yandan da bilgisayar gücüne bağlı bir durum (daha gerçeğe yakın tahminle hesaplamalar yaparsanız, daha şanslı sizsiniz).

Lütfen Bkz: ASIC Bitcoin madencilik makinesi kârlılık oranları

Bitcoin madenciliği rehberi: Bitcoin nasıl üretilir? Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?

Ayrıca, bir madencilik nodunun maliyeti, sadece ihtiyaç duyulan güçlü donanımdan ibaret değil. Rakiplerinizden daha hızlı bir işlemciniz varsa, doğru numarayı bulma şansınız daha yüksek oluyor. Bunun dışında bu işlemcileri çalıştıran büyük miktarda elektrik tüketiminden de Bitcoin madenciliği maliyetlerine ekleniyor.

İşin içine her dört yılda bir halving (blok ödülü yarılaması) olayı giriyor. Bir de bildiğiniz gibi Bitcoin fiyatı da yüksek volatiliteli. Yani Bitcoin fiyatında bir düşüş madencilerin kazandığı BTC ödüllerden elde ettiği kazancı düşürür. Tam tersi de söz konusu. Lider kripto paranın fiyatı yükseldikçe madenciler de ödül BTC’leri satarak daha fazla kazanç sağlayabilir. Boğa piyasası dönemlerinde Bitcoin madenciliği kârlı bir iş olabilir.

İlgili – Bitcoin ne kadar kârlı?

Bitcoin ağının zorluk derecesi

Hesaplamanın zorluğu (karma / hash) sık sık ayarlanır. Böylece bir bloğun işlenmesi yaklaşık 10 dakika sürer. Neden 10 dakika? Bu, Bitcoin geliştiricilerinin, 21 milyon BTC’ye ulaşana kadar (2140 yılında ulaşması bekleniyor) sabit ve azalan yeni coin akışı için gerekli olduğunu düşündüğü süredir.

Eğer bu kadar ileri gittiyseniz, tebrikler! Sistemi açıklamak için hala çok daha fazla bilinmesi gerekenler var, ama en azından şimdi, programlamanın ve kavramın dehasının geniş perspektifi hakkında bir fikriniz var. İlk defa, merkezi olmayan, güvenilmez ve kurcalamaya karşı korumalı bir şekilde uygun dijital aktarımlara izin veren bir sistemimiz var. Bunun yankıları çok büyük olabilir.

 

Bitcoin madenciliği rehberi: Bitcoin nasıl üretilir? Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?

Bitcoin zorluk derecesi giderek artıyor. Yukarıdaki grafik (kaynak Blockchain.com) de zorluk derecesinin Şubat 2020’de hangi seviyeye ulaştığını gösteriyor. Çünkü Bitcoin ağına katılan madenci sayısında büyük artış var. Bu yüzden 10 dakikalık blok üretim süresini dengeleyebilmek için zorluk katsayısının da yükseltilmesi gerekiyor.

İlgili: Bitcoin hash ratio 2017 zirvesinin tam 7 katında!

Bu yazımızda şimdiye kadar Bitcoin madenciliği nedir ve Bitcoin nasıl üretilir sorularına cevap vermeye çalıştık.

Bitcoin mining için madencilere neden ihtiyaç duyuluyor?

Satoshi Nakamoto, 21 milyon adet Bitcoin üretilecek şekilde Bitcoin’in  algoritmasını yaklaşık 10 yıl önce geliştirdi. Nakamoto, Bitcoin’i geliştirirken 21 milyon adet Bitcoin’i 10 yıl öncesinde üretemez miydi? Başka bir kripto para olan Ripple (XRP) 2013 yılında geliştirilirken 100 milyar adet XRP’yi hemen üretmişti. Bitcoin de aynı şeyi yapamaz mıydı? O zaman bu kadar elektrik tüketimine gerek kalmazdı. Bitcoin madencilerinin yıllık tükettiği enerji miktarı ülkelerin elektrik tüketimi ile yarışıyor.

Lütfen Bkz: Bitcoin İsviçre’den fazla elektrik enerjisi tüketiyor

Bitcoin madencileri blok kazarken aslında sıfırdan yeni Bitcoin üretmiyor. Yaptıkları işlem karşısında Bitcoin ödülü kazanıyorlar. Bitcoin üzerinden yapılan işlemlerin kaydedilmesi ve doğrulanması gerekiyor ve madenciler de tam da bunu yapıyor. Bir bankaya gittiğinizde gişe memuru size yapılan işlem karşılığında dekont verirken hem yapılan işlem doğrulanıyor hem de bu işlem bankanın serverlarına kaydediliyor.

Bitcoin blockchain ağında yapılan işlemler ise madenciler tarafından doğrulanıyor ve  bloklara kaydediliyor. Bu işlem yapılırken katlanılan zahmet karşısında madenciler, Bitcoin ödülü alıyor. Bitcoin’in ardındaki felsefe ise merkeziyetsiz olmak. Yani merkezi bir otorite tarafından manipülasyona maruz kalmamak. Bu nedenle Bitcoin merkezi bir server ve merkezi bir onay mekanizması yerine, dünyanın dört bir yanına dağılmış madenciler üzerinden bir sistem oluşturuyor. Bu dağıtılmış sistemin ise tekel oluşturarak Bitcoin fiyatlarını manipüle etmesi neredeyse imkansız.

Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?

Evden Bitcoin mining nasıl yapılır ile devam edelim. Evde Bitcoin madenciliği zor bir iştir. Özellikle klasik ekipmanlar kullanıyorsanız. Ancak Antminer S17 gibi spesifik Asic cihazları şansınızı arttırabilir. Şansınızı diyorum çünkü Bitcoin üretmek ya da çıkarmak, matematiksel işlemin yanı sıra aynı zamanda şans işidir. Bu yüzden madenciler Asic cihaz gibi spesifik ekipmanları satın almanın yanında, bir de diğer madencilerle ortaklaşa çalışabilecekleri madencilik havuzlarında işlem yaparlar.

Bitcoin madenciliği havuzlarının artıları ve eksileri

Bitcoin madenciliği rehberi: Bitcoin nasıl üretilir? Evde Bitcoin mining nasıl yapılır?

  • Bir madenci havuzuna üye olmanız, kripto para madenciliğine başlamanın en kolay yoludur.
  • Havuz madenciliği yaptığınızda kazı yapacağınız blok zincirlerini bilgisayarınızda depolamanız gerekmez. Bu sayede depolama alanından tasarruf edersiniz. (Solo yani tekli BTC mining işlemlerinde blok zincirlerini sürekli olarak indirmeniz gerekir ki bu da 20 GB gibi bir boyutu aşabilir.)
  • Madenci havuzları, madencilerden yüzde 1-2 oranında komisyon alırlar.
  • Madenci havuzlarında işlediğiniz maden miktarı belli bir seviyeye ulaşmadan kripto para cüzdanınıza blok ödülleri yatmaz. Tek başınıza Bitcoin mining yaptığınızda ise kazandığınız tutar direkt cüzdanınıza geçer.
  • Günümüzde Solo BTC Mining ile ayda 500,000 dolarlık kripto para kazabilme gücündeki işletmeler bile, solo mining yerine madencilik havuzlarını tercih edebiliyor.

Daha detaylı bilgi için lütfen ilgili haberimizi okuyunuz.

İlgili haber: Bitcoin Madencilik Havuzu Nedir? Bitcoin madencilik Havuzunun Önemi

Bitcoin halving Bitcoin madenciliğini nasıl etkileyecek?

ASIC Antminer S17 kullanıcıları tarafından yakın zamanda yapılan bir çalışma, S17 ile yılda bir Bitcoin kazılabileceğini gözler önüne sermiştir. Ancak bir uyarı var. İlk kurulum maliyetleri ve elektrik giderleri, 2020 yılında evde 1 Bitcoin kazmanın mevcut fiyatları 1 BTC’ye denk geldiğini göstermiştir.

Ancak Bitcoin halving’den sonra bu tip madencilik çiftlikleri bile 1 Bitcoin üretmek mevcut fiyatlarda 1 Bitcoin ya da daha fazla ücret ödemek zorunda kalacaklar. Tabii BTC fiyatı o çok hasretle beklenen yeni zirveler görürse durum farklı olur.

Güncel Bitcoin fiyatı