Meta/Facebook hisseleri, Mark Zuckerberg’in “Metaverse’ü” duyurduğu Ekim 2021’den beri, 13 aydır değer kaybetmeye devam ediyor.
Oysa Mark’ın “Metaverse” ile ilgili yapmış olduğu açıklamalar işe yaramış, tüm dünya bir anda internette Metaverse’ü araştırmaya başlamış ve algı bütçesini kesinlikle oluşturmuştu. Birkaç ay geçmeden küresel finans şirketleri Metaverse raporları yayınlıyor, Metaverse uzmanları, Metaverse şirketleri, Metaverse Tokenler, Meta Evrenler yarış halinde sektörü domine etmeye çalışıyordu. Facebook Metaverse için 10 Milyar dolar harcarken, aldığı 1 milyon dolar yatırımla Facebook karşısında yarışmaya çalışan Meta Evrenler 2. yatırım turuna çıkamadan bir bir kapanmaya başladı. Çünkü herkes oluşan Hype’tan bir parmak bal istiyordu.
Ama Facebook cephesinde aynı algı bütçesi oluşmadı. Haziran 2013’ten 2021 yılına kadar 8 yıl boyunca yükseliş trendini kaybetmeyen Facebook/Meta hisseleri Eylül 2021’de 324$’la zirve yapmıştı. Kasım 2022 itibariyle önemli bir direnç noktası olan 111$’ın altına düştü. Haftalık açılış fiyatı 92$ la Şubat 2016 yılındaki fiyatı gösteriyor. Facebook an itibariyle 94$ civarlarında ve bir sonraki destek noktası 35$ olarak gözüküyor.
Meta’nın bu kadar hızlı değer kaybetmesi Pre Metaverse (VR) girişimlerini de olumsuz etkileyecektir. Bu alanda yatırım yapan girişimci ve yatırımcıları uyarmak isterim. VR Verse yerine AR Verse’lerle ilgili işe yarayan projeler geliştirmelerini öneririm. Ama finansal gücünüz varsa Metaverse ile ilgili ArGe çalışmalarından kesinlikle vazgeçmemelisiniz. 2030’larda gerçek bir Metaverse’te görüşmeyi umarım.
Plandemi sonrası kırılan tedarik zinciri, barınma, göç, gıda krizi, enflasyon vb. sorunlarla büyüyerek dünyada eşi benzeri görülmemiş finans tarihinin en ağır çöküş süreci, Dünya Ekonomik Forumu Ajanda 2019 ve Ajanda 2030 notları gözden geçirildiğinde, 2030 yılına kadar ağırlığını hissettirerek devam edecektir.
2000 yıllarının yükselen trendi teknoloji şirketleriydi, bu trend şimdi Biyoteknoloji şirketlerine geçmiştir. Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar ve Nano Teknoloji 2030 yılına kadar damgasını vuracak. Microsoft bu yönde önemli yatırımlar yapmakta, patentler almakta, dünyanın tamamında hükümetlerle işbirliğine girerek bir takım deneyler yapmaktadır.
2030 Yılı beklendiği gibi İnsansı Robotların değil Robotsu İnsanların yılı olacak. Bilginin dezenformasyona uğradığı bir çağda yaşıyoruz. Yapay iklim, gıda ve finansal krizlerle dünya yeni ve sancılı bir dönüşüm eşiğinde. İnsanlığın kurtuluşu bilginin serbest dolaşımı ve şeffaf finansal yönetimle olur ancak. Bunun için Web3 ve Blockchain teknolojileri insanoğlunun küresel şirketler karşısında elini güçlendiren en önemi argümanlar olacaktır.
Bünyamin Emeç | 07.11.22
